POSITIV GROUP Social Enterprise Co.,Ltd.
การใช้เครื่องยนต์เรือไฟฟ้าทดแทนเครื่องยนต์เรือเบนซิน
เส้นทางที่ 1: ล่องเรือชมสัตว์ป่าเขื่อนทับเสลา–ชายป่าห้วยขาแข้ง อ.ลานสัก จ.อุทัยธานี
หน่วยงานร่วมดำเนินการ: วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวสัตว์ป่าตำบลระบำ
ระยะเวลาดำเนินงาน: 1 พฤศจิกายน 2568–31 กรกฎาคม 2569
ข้อมูลกิจกรรมของโครงการ
รายการ ข้อมูลที่ใช้คำนวณ
ชื่อเส้นทาง เขื่อนทับเสลา–ชายป่าห้วยขาแข้ง
จำนวนเรือ 2 ลำ
ระยะทางต่อเที่ยว 5 กิโลเมตร
จำนวนเที่ยวต่อวัน 2 เที่ยว/ลำ/วัน
จำนวนวันดำเนินงานเฉลี่ย 20 วัน/เดือน
ระยะเวลาดำเนินงาน 9 เดือน
จำนวนวันดำเนินงานต่อเรือ 180 วัน
เครื่องยนต์เดิม Honda ขนาด 13 แรงม้า
เชื้อเพลิงเดิม น้ำมันเบนซิน
ค่าใช้จ่ายน้ำมันเฉลี่ย 200 บาท/ลำ/วัน
ราคาน้ำมันเบนซินเฉลี่ย 39 บาท/ลิตร
จำนวนครั้งที่ชาร์จเรือไฟฟ้า 1 ครั้ง/ลำ/วัน
ความจุพลังงานแบตเตอรี่ต่อการชาร์จ 3.6 kWh
ไฟฟ้าที่ดึงจากโครงข่ายรวมการสูญเสีย 4.0 kWh/ครั้ง
ค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของน้ำมันเบนซินที่ใช้คำนวณเท่ากับ
EF น้ำมันเบนซิน = 2.2173 kgCO₂e/L โดย
- EF หมายถึง Emission Factor หรือค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
- kgCO₂e หมายถึงกิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
- L หมายถึงลิตร
ค่าการปล่อยไฟฟ้าจากระบบโครงข่าย
ค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของไฟฟ้าที่ใช้ในผลการเปรียบเทียบหลัก ได้แก่
EF ไฟฟ้า Scope 2 = 0.4750 kgCO₂e/kWh
สำหรับการวิเคราะห์เพิ่มเติมแบบรวม Scope 3 ใช้ค่าดังนี้
EF ไฟฟ้า Scope 3 = 0.0812 kgCO₂e/kWh
ดังนั้น ค่าการปล่อยรวมของไฟฟ้าแบบ Scope 2 และ Scope 3 เท่ากับ
EFไฟฟ้ารวม=0.4750+0.0812= 0.5562 kgCO₂e/kWh
ประเภทค่า EF
ไฟฟ้า Scope 2 ค่า EF 0.4750 kgCO₂e/kWh
ไฟฟ้า Scope 3 ค่า EF 0.0812 kgCO₂e/kWh
ไฟฟ้า Scope 2 + Scope 3 ค่า EF 0.5562 kgCO₂e/kWh
น้ำมันเบนซิน ค่า EF 2.2173 kgCO₂e/L
สมมติฐานที่ใช้ในการคำนวณ
การคำนวณใช้สมมติฐานดังต่อไปนี้
- เรือแต่ละลำวิ่งวันละ 2 เที่ยว
- ระยะทาง 5 กิโลเมตร หมายถึงระยะทางรวมต่อหนึ่งเที่ยว
- เรือแต่ละลำเดินเรือเฉลี่ยเดือนละ 20 วัน
- ระยะเวลา 1 พฤศจิกายน 2568–31 กรกฎาคม 2569 เท่ากับ 9 เดือน
- จำนวนวันดำเนินงานต่อเรือเท่ากับ 180 วัน
- ค่าใช้จ่ายน้ำมันเบนซิน 200 บาท เป็นค่าใช้จ่ายต่อเรือหนึ่งลำต่อวัน
- ราคาน้ำมันเบนซินเฉลี่ยตลอดระยะเวลาประเมินเท่ากับ 39 บาทต่อลิตร
- เรือไฟฟ้าแต่ละลำชาร์จแบตเตอรี่วันละ 1 ครั้ง
- แบตเตอรี่มีพลังงานที่เก็บได้ 3.6 kWh ต่อการชาร์จ
- เมื่อรวมการสูญเสียจากการชาร์จแล้ว เรือใช้ไฟฟ้าจากโครงข่าย 4.0 kWh ต่อครั้ง
- การชาร์จหนึ่งครั้งเพียงพอต่อการเดินเรือ 2 เที่ยวต่อวัน
- เรือทั้งสองลำมีรูปแบบการใช้งานเหมือนกัน
- ไม่มีการชาร์จเพิ่มเติมระหว่างวัน
- ผลการคำนวณหลักใช้ค่า EF ไฟฟ้า Scope 2
- ผลแบบ Scope 2 + Scope 3 แสดงเป็นข้อมูลวิเคราะห์เพิ่มเติม
สรุปข้อมูลกิจกรรม
รายการ ต่อเรือ 1 ลำ รวมเรือ 2 ลำ
จำนวนวันดำเนินงาน 180 วัน 360 วัน
จำนวนเที่ยว 360 เที่ยว 720 เที่ยว
ระยะทางเดินเรือ 1,800 กม. 3,600 กม.
จำนวนครั้งที่ชาร์จ 180 ครั้ง 360 ครั้ง
ตารางสรุปผลการเปรียบเทียบหลัก
| ตัวชี้วัด | เรือเบนซิน | เรือไฟฟ้า | ปริมาณที่ลดได้ |
| พลังงานที่ใช้ | 1,846.1538 ลิตร | 1,440 kWh | — |
| การปล่อยรวม | 4,093.4769 kgCO₂e | 684.0000 kgCO₂e | 3,409.4769 kgCO₂e |
| การปล่อยรวม | 4.0935 tCO₂e | 0.6840 tCO₂e | 3.4095 tCO₂e |
| การปล่อยต่อเที่ยว | 5.6854 kgCO₂e | 0.9500 kgCO₂e | 4.7354 kgCO₂e |
| การปล่อยต่อกิโลเมตร | 1.1371 kgCO₂e | 0.1900 kgCO₂e | 0.9471 kgCO₂e |
| การปล่อยต่อเรือหนึ่งลำ | 2.0467 tCO₂e | 0.3420 tCO₂e | 1.7047 tCO₂e |
| ร้อยละการลด | — | — | 83.29% |
สรุปผลการประเมิน
จากข้อมูลการเดินเรือจริงของเส้นทางเขื่อนทับเสลา–ชายป่าห้วยขาแข้ง พบว่าเรือจำนวน 2 ลำ เดินเรือรวม 720 เที่ยว เป็นระยะทางรวม 3,600 กิโลเมตร ตลอดระยะเวลาดำเนินงาน 9 เดือน
กรณีใช้เครื่องยนต์น้ำมันเบนซินจะใช้น้ำมันประมาณ 1,846.1538 ลิตร และปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 4.0935 tCO₂e
กรณีเปลี่ยนมาใช้เรือไฟฟ้า โดยชาร์จเรือแต่ละลำวันละ 1 ครั้ง และใช้ไฟฟ้าจากโครงข่ายรวม 1,440 kWh จะปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมตาม Scope 2 ประมาณ 0.6840 tCO₂e
ดังนั้น การใช้เรือไฟฟ้าทดแทนเรือเครื่องยนต์เบนซินสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ประมาณ
3.4095 tCO₂e ตลอดระยะเวลา 9 เดือน
หรือคิดเป็น
ร้อยละ 83.29 เมื่อเปรียบเทียบกับกรณีใช้เรือเครื่องยนต์เบนซิน
รายงานเมื่อวันที่ 12 กันยายน 2569
